dd/mm/yyyy

Vào bản sâu tìm lợn kiềng sắt - đặc sản quý "cúng giàng"

Nổi tiếng với thịt thơm ngon và từng được nuôi phổ biến ở các vùng miền núi trong tỉnh, thế nhưng giờ muốn tìm mua được lợn kiềng sắt thì phải đi bộ vào tận các bản làng vùng sâu thì may ra mới có.

Khi nghe hỏi vì sao gọi là lợn kiềng sắt, không chỉ cán bộ Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học (Sở KHCN Quảng Ngãi) - nơi đang nuôi bảo tồn giống lợn này, mà nhiều già làng cũng lắc đầu: "Khi còn thấp như bụi cây nhỏ ngoài rừng thì đã nghe gọi tên này rồi".

Giống lợn kiềng sắt nguyên gốc được ví gọi là lợn quý
Giống lợn kiềng sắt nguyên gốc được ví gọi là lợn quý "cúng giàng".

Không có bộ lông dài, nanh nhọn và hung hăng như lợn rừng, hay da bóng và dạn dĩ như lợn nhà, giống lợn kiềng sắt có nhiều đặc điểm khác biệt, với da màu sậm, lông thưa, mõm dài và nhọn, lưng thẳng, tai vểnh... đặc biệt là rất nhát. Theo đó dù quen hay lạ nhưng thấy người là bỏ chạy đi chỗ khác.

Trọng lượng lợn kiềng sắt trưởng thành đạt từ 20-30 kg/con. Là loại lợn bản địa, với thức ăn chủ yếu là rau, củ... và thường xuyên di chuyển nên thời gian nuôi của lợn kiềng sắt từ khi nhỏ đến lúc xuất chuồng từ 10-12 tháng, lâu hơn so với lợn nuôi thông thường từ 2-3 tháng. Nhưng bù lại, thịt lợn kiềng sắt rất thơm ngon, ít béo nên không gây ngán.

Số lợn kiềng sắt đang được nuôi bảo tồn tại Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học (Sở KHCN Quảng Ngãi).
Số lợn kiềng sắt đang được nuôi bảo tồn tại Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học (Sở KHCN Quảng Ngãi).

Già Phạm Văn Nhiêu ở xã Ba Vinh, huyện Ba Tơ - một trong những nơi được xem là "quê gốc" của giống lợn này, kể: Những năm trước thì giống lợn này được bà con ở các bản làng trong xã nuôi nhiều lắm. Nhà ít cũng 3-4 con, nhiều thì lên đến vài chục con.

Dù đã được đưa về nuôi khá lâu, nhưng giống lợn này vẫn giữ nguyên bản chất nhút nhát.
Dù đã được đưa về nuôi khá lâu, nhưng giống lợn này vẫn giữ nguyên bản chất nhút nhát.

Việc giết lợn chỉ diễn ra vào những dịp cúng, lễ... Và mỗi lần như vậy, gia đình thường chọn miếng thịt ngon và đem cúng giàng (trời) trước tiên, rồi sau đó mới đem vào bếp để chế biến và ăn. Cho nên nhiều người còn gọi kiềng sắt là lợn "cúng giàng" là vậy.

Tuy nhiên khoảng 7-8 năm gần đây, do điều kiện kinh tế phát triển; bên cạnh đó giống này nuôi lâu nhưng nhẹ kí hơn giống lợn ở miền xuôi mang lên nên hiệu quả kinh tế kém; thêm nữa là do tình trạng lai tạp với các giống lợn khác... nên giống nguyên gốc lợn kiềng sắt mất dần.

Mõm dài, tai vểnh, lưng thẳng... là những đặc điểm để phân biệt giống lợn này với đồng loại.
Mõm dài, tai vểnh, lưng thẳng... là những đặc điểm để phân biệt giống lợn này với đồng loại.

Trước nguy cơ bị xóa sổ nên từ năm 2013-2015, cán bộ Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học (Sở KHCN Quảng Ngãi) đã lặn lội vào tận các bản làng vùng sâu ở nhiều huyện miền núi, như: Ba Tơ, Sơn Hà, Trà Bồng... tìm chọn được 40 con, có trọng lượng từ 7-9 kg/con và đưa về nuôi bảo tồn ở tại xã Hành Thuận, huyện Nghĩa Hành.

Đến nay, Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học là nơi sở hữu giống lợn kiềng sắt đạt chuẩn lớn nhất tại Quảng Ngãi.

Ngoài duy trì số giống lợn có tiêu chuẩn tốt nhất được nuôi để bảo tồn, số còn lại được trại nuôi để bán giống, thịt cho những ai có nhu cầu, với giá đối với lợn trưởng thành là 100.000 đồng/kg hơi và 150.000 đồng/kg con giống; đắt hơn gấp 2 lần so với lợn bình thường.

XEM THÊM >> 8 giống lợn nội có thịt thơm ngon đặc sản ở Việt Nam

Công Xuân (danviet)