dd/mm/yyyy

Tiêm vắc-xin COVID-19 xong không sốt, có phải không hiệu quả?

Nhiều người quan niệm nếu không sốt sau tiêm vắc-xin COVID-19 nghĩa là vắc-xin mình đã tiêm không mang lại hiệu quả, điều này thực hư thế nào?


Tiêm vắc-xin COVID-19 xong không sốt, có phải không hiệu quả? - Ảnh 1.

Sốt hay không sốt sau tiêm vắc-xin không phản ánh hiệu lực của vắc-xin COVID-19.

Sau khi tiêm vắc-xin COVID-19, nhiều người gặp phải các phản ứng phụ bao gồm đau cánh tay, mệt mỏi, nhức đầu, buồn nôn và sốt… Đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống miễn dịch đang đáp ứng với vắc-xin.

Nhưng cũng có người không gặp bất kỳ tác dụng phụ nào cũng như không bị sốt sau tiêm vắc-xin . Vậy, có phải với những người này vắc-xin không hoạt động hiệu quả?

Sốt sau tiêm vắc-xin COVID-19 tại sao người có, người không?

Trao đổi với Báo Sức khỏe & Đời sống, Ts.Ds. Tạ Thanh Sơn (tốt nghiệp tiến sĩ tại Viện công nghệ Dược sinh học, Đại học Marburg, CHLB Đức) cho biết: Mặc dù có những công nghệ vắc-xin mới xuất hiện, nhưng tất cả các loại vắc-xin đều phục vụ cùng một mục đích là làm cho hệ thống miễn dịch của cơ thể quen với mầm bệnh đó để hệ thống miễn dịch có thể xây dựng khả năng phòng thủ và giữ cho bạn khỏe mạnh.

Khi một mầm bệnh xâm nhiễm vào cơ thể, hệ thống phòng thủ của cơ thể chúng ta, được gọi là hệ thống miễn dịch được kích hoạt khiến mầm bệnh bị tấn công và tiêu diệt. Khi chúng ta tiêm vắc-xin là chúng ta đang tạo miễn dịch thích ứng để lần sau gặp lại tác nhân xâm nhập tương tự thì cơ thể sẽ đáp ứng lại nhanh và đủ mạnh để tiêu diệt chúng.

Miễn dịch bẩm sinh phản ứng nhanh tức thì khi phát hiện ra các tác nhân lạ, nhưng tính đặc hiệu không cao, còn miễn dịch tập nhiễm cần thời gian để hình thành kể từ lần gặp đầu tiên.

Mục tiêu của bất kỳ loại vắc-xin nào là đạt được khả năng miễn dịch lâu dài bằng cách kích hoạt phản ứng miễn dịch thích ứng. Miễn dịch thích ứng được kích hoạt với sự hỗ trợ của các thành phần miễn dịch bẩm sinh và dẫn đến việc tạo ra các tế bào T và kháng thể, bảo vệ chống lại sự lây nhiễm khi tiếp xúc với virus sau này.

Phản ứng sau tiêm nên được hiểu là sự thể hiện đặc tính hệ miễn dịch của mỗi cá nhân và đặc tính của vắc-xinchứ không phải là tiêu chí để đánh giá hiệu quả của vắc-xin.

Ts. Ds. Tạ Thanh Sơn

Không giống như các phản ứng miễn dịch bẩm sinh, miễn dịch thích ứng sẽ không khởi phát quá trình viêm. Hầu hết mọi người trải qua phản ứng viêm này bởi cả hệ thống miễn dịch bẩm sinh và thích ứng đều bị phóng đại và biểu hiện như một tác dụng phụ.

Do vậy có sốt hay không sốt sau tiêm vắc-xin, cũng không làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của vắc-xin.

Ở một số người, mặc dù hoạt động bình thường, nhưng phản ứng không ở mức độ có thể gây ra các tác dụng phụ đáng chú ý. Nhưng dù bằng cách nào, khả năng miễn dịch chống lại virus cũng được thiết lập.

Tiêm vắc-xin COVID-19 xong không sốt, có phải không hiệu quả? - Ảnh 3.

Ts.Ds.Tạ Thanh Sơn

 Các yếu tố ảnh hưởng đến phản ứng sau tiêm vắc-xin 

Cũng theo Ts.Ds.Tạ Thanh Sơn, các phản ứng khác nhau với vắc-xin có thể do một số yếu tố như sức khỏe, tuổi tác, giới tính, khả năng miễn dịch sẵn có, di truyền, dinh dưỡng, môi trường, việc sử dụng một số loại thuốc điều trị như thuốc chống viêm…

Phản ứng của hệ thống miễn dịch có xu hướng suy yếu dần theo tuổi tác. Đây là một lý do tại sao những người trẻ tuổi báo cáo các tác dụng phụ thường xuyên hơn những người lớn tuổi.

Phụ nữ cũng thường xuất hiện phản ứng phụ sau tiêm nhiều hơn nam giới là do hormone testosterone được biết là có hiệu quả làm giảm các phản ứng viêm thường cao hơn ở nam giới. Bệnh nhân đang phải dùng thuốc ức chế miễn dịch cũng thường ít khi gặp tác dụng phụ sau khi tiêm vắc-xin do các cơ chế viêm đang bị kìm hãm.

Vì vậy, việc sau tiêm vắc-xin, một số người có thể có một hoặc vài trong số các dấu hiệu thường gặp như sốt sau tiêm vắc-xin, ớn lạnh, khó chịu, mệt mỏi, đau/sưng/đỏ tại chỗ tiêm… là hiện tượng bình thường, không nên quá lo lắng. Ngược lại với những người, nếu không có phản ứng gì, thì cũng không vì thế, mà băn khoăn, nghi ngờ về tác dụng của vắc-xin.

Những lợi ích to lớn của việc tiêm vắc-xin phòng COVID-19 là không thể bàn cãi. Tiêm vắc-xin có thể giúp hạn chế nguy cơ mắc bệnh, giảm tỉ lệ nhập viện, giảm tỉ lệ tử vong và giảm tỉ lệ lây lan dịch bệnh, là biện pháp hiệu quả để phòng chống dịch COVID-19.

Châu Giang (Đời sống sức khỏe)