"Thủ lĩnh" giữ "kho báu lộ thiên" lim xanh tiền tỷ ở xứ Thanh

"Thủ lĩnh" giữ "kho báu lộ thiên" lim xanh tiền tỷ ở xứ Thanh
Ông Lê Huy Thục (SN 1952) ở thôn Thanh Quang, xã Thanh Tân, huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa đang giữ cả chục ha rừng lim xanh quý hiếm.

Khu rừng của ông là tài sản quý của xứ Thanh vì trong rừng của ông có cả vạn cây lim xanh. Suốt mấy chục năm qua, ông Thục kiên trì bảo vệ cho kì được rừng lim này.

Cơn mưa rào cuối Thu khiến bầu trời xứ Thanh chìm trong màn hơi nước mờ ảo. Ông Thục năm nay đã gần 70 tuổi không quản ngại thời tiết, ngày ngày ông vẫn vào rừng thăm quần thể lim xanh mà ông đã bảo vệ trong suốt mấy chục năm qua. Ông Thục bảo, một ngày ông không vào rừng là ông thấy nhớ cây, nhớ cái mùi ngai ngái nơi sơn cước.

Giữ rừng cho muôn đời sau

Biết chúng tôi đến thăm nhà, ông Thục đã ra tận đường cái đón. Nom ông đứng mưa đợi khách mà chúng tôi thêm phần cảm động. Dáng ông lom khom, khuôn mặt nhuộm màu sương gió cứ mặc cho mưa rơi. Vừa gặp chúng tôi ông đã tay bắt mặt mừng như đón người con ở phương xa mới về. Nay đã ở cái tuổi thất thập xưa nay hiếm, nhưng giọng nói của ông còn rổn rảng lắm: "Ở cái xứ miệt rừng này, có khách đến thăm là vui lắm rồi. Giống như những năm xưa vợ chồng tôi thèm một giọng nói ở miền xuôi lên thăm khi lên khai hoang ở vùng đất này. Giờ nơi này tuy có đông vui hơn, nhưng cơ bản là vẫn vắng bóng người", ông Thục chia sẻ.

Ngôi nhà nhỏ của vợ chồng ông Thục nằm cạnh đường cái. Nó được dựng bằng gỗ lim và lợp ngói. Phía trong nhà từng cột lim vững chãi, đen bóng như một minh chứng về sự giàu có của rừng xứ Thanh trước đây. Nơi này là quê hương của giống lim xanh vô cùng quý giá mà mỗi khi nhắc đến ai cũng nghĩ ngay chỉ có Thanh Hóa mới có. Thấy chúng tôi tần ngần trước ngôi nhà, ông Thục phân bua: "Ngôi nhà này tôi đã dựng cách đây mấy chục năm rồi. Ngày đó, ở nơi này chẳng có vật liệu gì để làm nhà ngoài gỗ. Hiện nay, ai muốn có ngôi nhà gỗ mát lạnh này chắc chỉ có mua lại".

Vốn là người hay chuyện, chúng tôi chưa kịp ngồi ấm chỗ ông đã thao thao bất tuyệt nói về xứ miệt rừng này. Ngày trước ông từ miền biển lên đây khai hoang vào đầu những năm 70 của thế kỉ XX, nơi này chỉ có một màu xanh ngút ngàn của rừng. Thân cây vài người ôm nhiều vô kể. Đặc biệt là nơi này có những cây lim xanh cả nghìn tuổi có đường kính trên 1,5m đứng vững chãi tựa như cột chống trời. Rừng nối rừng, một màu xanh trải dài cho tới tận chân trời. Những năm trước đây diện tích rừng đã giảm do nhu cầu đất ở, đất sản xuất, diện tích rừng lim giảm đi.

"Thủ lĩnh" giữ "kho báu lộ thiên" lim xanh tiền tỷ ở xứ Thanh - Ảnh 1.

Lúc nhận chăm sóc, cây mới to bằng cổ tay, nay hầu hết cây lim xanh đã có đường kính 30-40cm. Ảnh: Xuân Tuấn

Kể về hành trình diện tích rừng lim ngày càng giảm  khiến ông Thục không giấu được sự tiếc nuối. Ông chỉ thầm ước, một ngày nào đó, màu xanh ngút ngàn của nơi này sẽ được phục hồi. Thế rồi năm 1997, nhà nước có chủ trương giao đất giao rừng, ông đã không ngần ngại nhận trông nom 13,3ha rừng, chủ yếu là cây bụi."Khi đó cây lim xanh rất thưa, mỗi ha chỉ có một vài cây cây lim xanh già sót lại và một số cây thực sinh to bằng cổ tay..."..

Khi đó cuộc sống gia đình ông vô cùng khó khăn, 8 người con nheo nhóc. Đứa nào cũng đang trong tuổi ăn, tuổi lớn. Đất cho sản xuất nông nghiệp lại rất ít. Ông bà lam lũ, ngoài nương, ngoài ruộng lần hồi kiếm cái ăn cho các con. Đất rừng thì rộng đấy, nhưng ông không dám xâm phạm vào đó để trồng ngô, trồng sắn. Vợ ông nhiều lúc cũng cằn nhằn, các con ông thì đói nhăn. Đất rừng mênh mông, ông không phát đi trồng cây lương thực thì lấy gì mà ăn.

Là người chủ gia đình, ông Thục biết điều đó. Ông cũng hiểu vợ ông vì quá lo cho các con nên bà mới trách ông như vậy. Dù cuộc sống gặp nhiều khó khăn, ông vẫn động viên vợ và các con phải giữ cho kì được diện tích rừng đó vì có rừng, người dân mới có được cuộc sống an toàn. Những năm trước đây, nhiều người đã tàn sát rừng, đó là bài học đắt giá, ông không thể lặp lại.

"Thủ lĩnh" giữ "kho báu lộ thiên" lim xanh tiền tỷ ở xứ Thanh - Ảnh 2.

Ngoài thời gian tăng gia sản xuất, ông Thục lại cùng vợ con trồng cây tại diện tích mà ông đã nhận. Như người ta sẽ biến 13,3ha đất đó thành nơi trồng cây lương thực, ông lại lấy giống từ hạt những cây lim gia rơi xuống, nảy mầm và nhân lên hoặc đi mua và tìm giống cây lim xanh về trồng. Cây lim trồng cả trăm năm chưa được thu hoạch. Ông chỉ nghĩ rằng, đây là giống cây bản địa có sức sống dẻo dai. Nó là loại gỗ quý, mình cứ trồng, đời mình không được hưởng thì đời sau được đền đáp.

Cứ mỗi năm trôi qua, diện tích rừng của gia đình dần được mở rộng. Từ những quả đồi cây bụi được giao ban đầu, qua đôi bàn tay và công sức của cả gia đình bỏ ra, ông đã phủ xanh toàn bộ 13,3ha. "Cái rừng đó, theo đường lối của Đảng và Bác Hồ "trông cây tôi lại nhớ người" thì bây giờ gia đình đang chăm sóc, chưa thu được cái gì cả".

Mỗi cây rừng là một câu chuyện

Khu rừng cách nơi ở của ông Thục khoảng 3km. Đứng từ xa nhìn lại nơi ấy lởn vởn mây núi bao phủ cả một mảng màu rừng xanh mướt. Cứ nói đến cây, đến rừng là ông Thục như khỏe ra. Bất chấp trời mưa to, ông vẫn xắn quần tới gối dẫn chúng tôi đi thăm rừng. Dường như lão nông xứ Thanh này cứ vào rừng, ông như được trở lại một thời trai trẻ, bao mệt mỏi, bao lo toan của cuộc sống bỗng tan biến.

"Thủ lĩnh" giữ "kho báu lộ thiên" lim xanh tiền tỷ ở xứ Thanh - Ảnh 3.

Ông Thục lưu và cất giữ liên hệ của các lực lượng chức năng để gọi khi cần trợ giúp . Anh: Xuân Tuấn

"Thủ lĩnh" giữ "kho báu lộ thiên" lim xanh tiền tỷ ở xứ Thanh - Ảnh 4.

Ông Thục phải để cây bụi "che giấu" rừng lim xanh, tránh những kẻ nhòm ngó, chặt trộm. Ảnh: Xuân Tuấn

Vạch đám cây bụi, tiến lên đồi, ông Thục đi phăng phăng. Phía ngoài do bị cây bụi che chắn, nên tôi không nhìn thấy những thân cây to bằng người ôm, cao vút. Tiến sâu vào phía trong, một cảnh tượng khiến ai cũng sững sờ, từng hàng cây to nối nhau dài tít tắp. Cây nào, cây nấy thẳng và cao vút. Ông Thục dẫn chúng tôi tới thăm quần thể lim xanh ở trên đỉnh đồi. Cây lim cao khoảng 20-30m, choán hết cả một vùng rộng lớn. Thân cây thẳng tắp. Đứng bên gốc lim đã có tuổi thọ 30 tuổi, ông Thục tự hào: "Trong rừng hiện có cả nghìn, cả vạn cây như thế này. Lim xanh lớn rất chậm, tôi phải khó khăn lắm mới giữ được chúng".

Suốt mấy chục năm qua, ông mới tạo dựng và bảo vệ được rừng lim này. Vậy mà không phải lúc nào khu rừng này cũng được yên ổn. Từ những cây bụi ban đầu, giờ rừng lim của ông đã trở thành miếng chín giữa đàng. Nhiều kẻ đã nhòm ngó, hễ thấy ông sơ hỏ là chúng vác cưa vào rừng hạ cây lim. Hôm trước ông đi thăm rừng, ông giật mình khi phát hiện 2 cây lim to bị đốn hạ. Kẻ xấu đã lợi dụng đêm tối để chặt cây. Ông nhìn gốc cây lim còn hang mùi nhựa mà như mình bị chảy máu vậy. Mỗi cây trong rừng, ông đều thuộc nằm lòng hình dáng của chúng. Những khi buồn, ông đến ngồi bên gốc cây là ông đã thấy lòng dịu lại. Ông coi chúng như người thân của mình vậy. Mất một cây là ông xót xa.

Quãng thời gian gặp chúng tôi, ông như tìm được người dốc bầu tâm sự. Ước mong có được một rừng lim xanh của ông đã thành hiện thực. Nhưng suốt mấy chục năm qua, ông cũng đứng trước sức ép vô cùng lớn về kinh tế của gia đình. Nay vợ chồng ông đã già yếu. Bà bị thấp khớp, không làm được việc nặng. 8 đứa con của ông cũng đang phải bươn trải với cuộc sống. Người dân thường nói trêu ông, lão nông có tiền tỷ mà chỉ biết cất trong kho. Là người cha của 8 người con, nên ông hiểu nỗi vất vả của các con khi không có đất sản xuất. Trong khi đó, nhiều hộ dân khác, thay vì trồng rừng lim như ông, họ trồng keo, sau vài năm họ thu được tiền tỷ. "Cuộc sống thúc ép là vậy, nhưng tôi vẫn vững tâm kiên quyết giữ rừng lim cho kì được. Ngày nào tôi còn sống thì rừng lim này còn", ông Thục khẳng định.

Huyện Như Thanh đã về kiểm tra và quy được 6ha lim xanh, còn lại là gỗ lớn đường kính 30-40cm. Hiện, mỗi năm ông Thục được hỗ trợ 3 triệu đồng tiền giữ rừng. Số tiền này chỉ đủ cho ông đong hơn 2 tạ gạo. Trước lúc chia tay chúng tôi, ông Thục cứ nhắc đi nhắc lại một điều, các anh xem đề đạt với cơ quan chức năng có cơ chế gì hỗ trợ thêm để cuộc sống của vợ chồng tôi đỡ vất vả. Tôi cũng có thêm nguồn lực để bảo vệ khu rừng lim này.


Khương Lực- Xuân Tuấn